Kościół Pokoju w Jaworze jest zabytkowym, drewnianym budynkiem sakralnym o konstrukcji szachulcowej, stojącym w mieście Jawor. Powstał po wojnie trzydziestoletniej w ramach wyjątkowych ustaleń zawartych w pokoju westfalskim, które pozwoliły miejscowej ludności ewangelickiej na wzniesienie kilku nowych świątyń. Budowa i artystyczne wykonanie wnętrza uczyniły go obiektem o znaczeniu europejskim.
Jak powstał kościół i z jakich materiałów?
Świątynię wzniesiono w latach 1654–1655 według projektu Albrechta von Säbischa, stosując konstrukcję ryglową. Budulcem były materiały nietrwałe w sensie tradycyjnym — drewno, słoma i glina — co czyni budowlę technicznie wyjątkową jak na tak dużą formę sakralną. Powstanie świątyni było efektem porozumień dyplomatycznych, które przyznały prawo do budowy kilku kościołów dla ewangelików na Śląsku.
Jak wygląda wystrój wnętrza?
Wnętrze zdobi barokowe wyposażenie: ołtarz, ambona i chrzcielnica zachowały się jako główne elementy wystroju. Po północnej i południowej stronie zespołu naw wzniesiono po cztery kondygnacje empor; parapety empor pokrywają obrazy ilustrujące sceny ze Starego i Nowego Testamentu oraz pejzaże z zamkami i tarczę heraldyczne. Wszystkie elementy konstrukcyjne pokryto polichromiami z motywami fantazyjnie zwiniętych wici roślinnych, co wpływa na wyjątkowy charakter przestrzeni sakralnej.
Jakie są organy i ich historia?
Pierwszy instrument zainstalowano w 1663 roku; wykonał go legnicki konstruktor Johann Hofrichter i miał 26 głosów. W 1855 roku organy zastąpiono instrumentem Adolpha Lummerta, także 26-głosowym; ten instrument później poddawano przebudowom i remontom, m.in. przez firmę Schlag & Söhne ze Świdnicy w 1899 oraz w latach 1905–1906, a następnie remoncie w 1937 roku. W latach 2000–2005 organy zrekonstruowano do stanu z czasów Lummerta; prace wykonały firmy Hermann Eule Orgelbau z Budziszyna oraz Ars organum Adama Olejnika.
Jakie dzwony wiszą na wieży?
Wieża świątyni została dobudowana około 53 lata po zakończeniu pierwotnej budowy. Na wieży wiszą trzy dzwony, które uległy uszkodzeniu w latach 50. XX wieku, ale przetrwały okresy wojenne i w 2005 roku przeszły renowację. Podczas prac zyskały imiona: Wiara, Nadzieja i Miłość; biją w każdą niedzielę oraz w święta.
Czy w kościele odbywają się koncerty?
W zabytkowych wnętrzach kościoła odbywają się coroczne Jaworskie Koncerty Pokoju, organizowane od maja do września. Program obejmuje kameralną muzykę w wykonaniu artystów z Polski, Czech i Niemiec; do tej pory w jaworskim zborze zagrano 67 koncertów, z których 29 wykonały zespoły zagraniczne. Występowali tam m.in. Chór Poznańskie Słowiki, Windsbacher Knabenchor, Kameralna Orkiestra "Leopoldinum" i Orkiestra Amadeus pod dyrekcją Agnieszki Duczmal.
Dlaczego obiekt jest uznawany za unikatowy?
Kościół Pokoju w Jaworze jest jednym z trzech świątyń tego typu wzniesionych po wojnie trzydziestoletniej i jednym z dwóch zachowanych do dziś. Razem z Kościołem Pokoju w Świdnicy tworzy największe barokowe budowle sakralne w Europie zrealizowane w konstrukcji szkieletowej; ich rozmiar i złożoność techniczna czynią je pionierskimi realizacjami. Ze względu na te walory obiekt wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
Informacje praktyczne
- Adres: park Pokoju 2, 59-400 Jawor — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 12:00–18:00, pn–cz 10:00–17:00, pt 10:00–18:00, sob 9:00–19:00
- Telefon: +48516493990
- Strona internetowa: kosciolpokojujawor.com
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (808 opinii)
