Zamek Cisy leży na skalistym wzgórzu nad potokiem Czyżynka, w obrębie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Obiekt występuje dziś jako zabezpieczona, trwała ruina dostępna dla odwiedzających przez całą dobę. W ostatnich miesiącach prowadzone były prace konserwatorskie przy bramie, a z wykopalisk trafiły do Starej Kopalni w Wałbrzychu cztery odkryte kule armatnie.
Jak dojechać i gdzie zaparkować?
Dojazd samochodem jest możliwy drogą asfaltową prowadzącą do miejscowości Cisów/Cieszów. Na końcu tej drogi znajduje się parking leśny, z którego najpopularniejszy szlak prowadzi wprost do ruin; od parkingu do zamku idzie się około 15–20 minut. Współrzędne miejsca, gdzie turyści często zostawiają samochody, to 50.8483, 16.2510. Trzeba przygotować się na to, że teren przy parkingu może być błotnisty i że w czasie prac leśnych miejsce postojowe bywa czasowo niedostępne.
Jakie szlaki prowadzą do zamku?
Do Zamku Cisy dochodzą szlaki piesze i rowerowe. Najkrótsza piesza trasa zaczyna się przy parkingu w Cisowie i wiedzie wzdłuż doliny Czyżynki. Szlak żółty łączy Podzamcze w Wałbrzychu z rejonem ruin — przejście z Podzamcza zajmuje około godziny. Szlak zielony prowadzi z Zamku Książ i trwa blisko półtorej godziny. Szlak niebieski łączy Cisy z Podzamczem oraz ze Strugą i dalej na Trójgarb. Rowerzyści korzystają z pętli przebiegającej przez Książański Park Krajobrazowy i z łączników ze Szczawnem-Zdrojem i Strugą.
Co zobaczyć na miejscu i krótka historia?
Na wzgórzu zachował się czytelny układ zamku: część górna z pozostałościami wieży stołpowej, otaczające mury, przedzamcze oraz relikty kamiennego mostu. Budowla ma korzenie średniowieczne; w dokumentach pojawiają się wzmianki z XIV wieku, w tym z 1327 roku. W XV wieku twierdza trafiła w ręce rodów, które czasem popadały w konflikt z prawem, co doprowadziło do działań przeciwko warowni i jej częściowego zniszczenia w 1466 roku. Zamek został spalony w trakcie wojny trzydziestoletniej w 1634 roku i od tego czasu stopniowo popadał w ruinę. Prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne prowadzono m.in. w XIX i XX wieku — znana jest 1927 rok, gdy Walter Brehmer podjął pierwsze większe zabezpieczenia, a później działania w latach 60. XX wieku. Ostatnie roboty przy bramie zakończyły się w pierwszych miesiącach 2026 roku, podczas których czasowo wyłączono pomost.
Na co zwrócić uwagę podczas wędrówki?
Przejście do ruin obejmuje przejście przez potok Czyżynka — na trasie występuje bród oraz drewniana kładka oparte na oryginalnych słupach. Po deszczu boczne ścieżki mogą być bardzo błotniste, a pnie drzew i kamienie śliskie. Na podejściach teren bywa stromy, lecz nie wymaga technicznej wspinaczki. W pobliżu zamku znajduje się wiata turystyczna i miejsce na ognisko, a sam teren dobrze wpisuje się w dłuższe piesze i rowerowe pętle po okolicy.
Na koniec fakt praktyczny: cztery kule armatnie z wykopalisk przy Zamku Cisy można oglądać na wystawie w Starej Kopalni w Wałbrzychu.
