Kontakt
Teraz środa, 16 września 2026
Przewodnik

Rynek w Jaworze — mury obronne i zachowane fragmenty

Grażyna Pawlak • 3 min czytania

Rynek w Jaworze
Fot. User:Piotrus · „Jawor june 2014 122” · licencja CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

W Jaworze zachowały się fragmenty średniowiecznych murów obronnych, powstałych prawdopodobnie pod koniec XIII wieku z inicjatywy księcia Bolka I. Fortyfikacje przeszły modernizację w XVI wieku, po czym większość uległa rozbiórce w XIX stuleciu.

Rynek w Jaworze występuje tutaj jako punkt orientacyjny; w mieście istnieje ciąg kamiennych murów obronnych, które powstały prawdopodobnie pod koniec XIII wieku. Mury te były elementem średniowiecznych obwarowań miejskich, związanych z inwestycją księcia Bolka I.

Historia

Mury obronne w Jaworze pierwotnie otaczały miasto i miały cztery główne bramy: Bolkowską, Legnicką, Złotoryjską oraz Strzegomską-Targową, przy której znajdowała się wieża. W odpowiedzi na rozwój broni palnej przeprowadzono znaczące prace modernizacyjne w latach 1510–1536. Wtedy dobudowano zewnętrzny pierścień murów i wzmocniono je półokrągłymi bastejami.

W czasie wojny trzydziestoletniej miasto znalazło się pod okupacją szwedzką. W 1648 roku podczas odbijania Jawora przez Austriaków obwarowania zostały zniszczone, a od tego momentu zaczęły popadać w ruinę. W XIX wieku większość murów rozebrano. W 1862 roku rajcy miejscy podjęli decyzję o likwidacji obwarowań jako przeszkody w rozwoju miasta i pozbawionych już znaczenia militarnego.

Co pozostało do dziś?

Do naszych czasów dotrwały jedynie fragmenty średniowiecznych murów. Wśród nich wymienia się basztę Strzegomską datowaną na przełom XIII/XIV wieku, która pierwotnie była częścią bramy Strzegomskiej. Zachowała się też basteja z XVI wieku, nazywana basteją Anioła.

Gdzie na spacer w okolicach Jawora?

Fragmenty dawnych obwarowań stanowią historyczny punkt na mapie Jawora. Pozostałości murów i zachowane elementy obronne — jak baszta Strzegomska czy basteja Anioła — mogą być celem krótszego spaceru po zabytkowej części miasta. Te relikty pokazują kolejne etapy rozwoju fortyfikacji: budowę prawdopodobnie w XIII wieku, przebudowę w XVI wieku oraz późniejszą degradację i rozbiórkę.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Co ciekawego w Jaworze?
W Jaworze zachowały się fragmenty średniowiecznych murów obronnych z kamienia, pochodzące prawdopodobnie z końca XIII wieku. W mieście znajdują się m.in. baszta Strzegomska z XIII/XIV wieku oraz XVI-wieczna basteja zwana basteją Anioła.
Gdzie na spacer w okolicach Jawora?
Spacer po zabytkowej części Jawora można połączyć z obejrzeniem zachowanych fragmentów murów obronnych. Zachowane elementy — w tym baszta Strzegomska i basteja Anioła — ukazują historyczne linie obwarowań i prac modernizacyjnych z XVI wieku.
Jakie obronne zabytki zachowały się w Jaworze?
Do dzisiaj przetrwały fragmenty murów obronnych oraz pojedyncze budowle: baszta Strzegomska datowana na XIII/XIV wiek i basteja z XVI wieku nazwana basteją Anioła.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Grażyna Pawlak

Nazywam się Grażyna Pawlak i w redakcji faktyjawor.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Zajmuję się miejscami, zabytkami i szlakami w Jaworze oraz w najbliższej okolicy.

Czytaj również