Kontakt
Teraz środa, 21 października 2026
Znani z miasta

Lena Szurmiej — aktorka, reżyserka i choreografka

• Patrycja Borkowska • 3 min czytania

Lena Szurmiej

Helena „Lena” Szurmiej (ur. 30 października 1947) to polska aktorka, reżyserka, scenarzystka, choreografka i pedagog związana przede wszystkim z Teatrem Żydowskim. Prowadziła działalność artystyczną w Polsce, Szwecji i Stanach Zjednoczonych oraz pełniła funkcje w organizacjach społeczności żydowskiej.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoHelena (Lena) Szurmiej
Data urodzenia30 października 1947
Miejsce urodzeniaJawor
Zawód
RolaAktorka, reżyserka, scenarzystka, choreografka, pedagog
Edukacja
SzkołySzkoła Baletowa przy Operze Wrocławskiej; Liceum Medyczne we Wrocławiu; Studium Aktorskie przy Teatrze Żydowskim; PWST Warszawa (reżyseria)
Zatrudnienie i działalność
Teatry (wybrane)Teatr Żydowski, Teatr Telewizji, Ateneum, Syrena, Rampa, Polskim w Szczecinie, Powszechny w Łodzi
CzłonkostwoPrezydium Zarządu Głównego; przewodnicząca Oddziału Warszawskiego TSKŻ od 2005
Rodzina
RodziceSzymon Szurmiej i Aida Szaszkina (tancerka)
RodzeństwoJan, Małgorzata, Dawid
Odznaczenia
OrderyZłoty Krzyż Zasługi (1985); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005)

Lena Szurmiej jest znana jako wielostronna postać sceny teatralnej i telewizyjnej. Zajmowała się aktorstwem, reżyserią, pisaniem scenariuszy oraz choreografią; prowadziła też działalność pedagogiczną i społeczną w środowisku żydowskim.

Życiorys i wykształcenie

W 1961 ukończyła Szkołę Baletową przy Operze Wrocławskiej. W 1970 zdała egzamin w Liceum Medycznym we Wrocławiu i otrzymała tytuł dyplomowanej pielęgniarki. W pierwszych latach działalności łączyła przygotowanie baletowe z edukacją medyczną.

W latach 1973–1976 studiowała w Studium Aktorskim przy Teatrze Żydowskim w Warszawie i była jego adeptką. Po otrzymaniu dyplomu aktorskiego w 1976 rozpoczęła zawodową pracę sceniczną. W 1985 ukończyła studia reżyserskie na Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, uzyskując tytuł magistra sztuki.

Kariera teatralna i działalność reżyserska

Po dyplomie aktorskim w 1976 związała się z Teatrem Żydowskim, w którym pracowała jako aktorka do 1992. W latach 1983–2008 prowadziła występy i współpracę z wieloma scenami w Polsce, między innymi z Teatrem Ateneum, Syrena, Rampą oraz z teatrami w Szczecinie i Łodzi.

W 1984–1985 pracowała jako reżyser, scenarzysta i choreograf w Teatrze Falstaff w Szwecji. W kolejnych latach, 1987–1994, realizowała projekty w zawodowych teatrach w Stanach Zjednoczonych w takich miastach jak Chicago, Nowy Jork, Seattle, Nowy Orlean, San Francisco i Milwaukee. W latach 1985–2000 współpracowała z Teatrem Telewizji jako reżyser, scenarzysta i choreograf, a w latach 1989–2003 zajmowała się także produkcją teatralną i telewizyjną.

W 2000–2008 ponownie pełniła funkcję reżysera w Teatrze Żydowskim. Od 2008 kieruje Studium Aktorskim przy tej instytucji. Równolegle angażuje się w działalność organizacyjną i społeczną dla społeczności żydowskiej w Polsce.

Nagrody, filmografia i odznaczenia

Otrzymała nagrody za reżyserię i scenariusze na festiwalach krajowych i międzynarodowych. Do wyróżnień należą nagrody z Festiwalu Teatralnego w Danii (1985) oraz nagroda Teatru Telewizji za reżyserię (1995). W latach 1980–1990 zdobywała nagrody związane z inscenizacjami i przeglądami piosenki aktorskiej.

W 1985 uhonorowano ją Złotym Krzyżem Zasługi. W 2005 otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W filmografii figurują m.in. filmy: "Dybuk" (1979), "Gwiazdy na dachu" (1979), "Komedianci" (1979) oraz "Austeria" (1982).

Zaangażowanie społeczne

Jest członkiem Prezydium Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Od 2005 pełni funkcję przewodniczącej Oddziału Warszawskiego tej organizacji. Działalność w strukturach TSKŻ łączy z pracą pedagogiczną i teatralną.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Lena Szurmiej?
Urodziła się 30 października 1947 w Jaworze.
Z jakimi instytucjami teatralnymi była związana?
Była związana przede wszystkim z Teatrem Żydowskim; pracowała też m.in. w Teatrze Telewizji oraz na scenach Ateneum, Syrena i Rampie.
Jakie odznaczenia otrzymała Lena Szurmiej?
Otrzymała Złoty Krzyż Zasługi (1985) i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Patrycja Borkowska

Nazywam się Patrycja Borkowska i w redakcji faktyjawor.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Jaworem i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również