| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jan Szurmiej |
| Urodzenie | 27 lipca 1946, Jawor |
| Śmierć | 3 czerwca 2024, Wrocław |
| Zawód | Aktor, reżyser, inscenizator, choreograf |
| Wykształcenie i wczesna kariera | |
| Szkoła | Szkoła Baletowa przy Operze Wrocławskiej (lata 50.) |
| Wcześniejsze zespoły | Teatr Pantomimy Gest we Wrocławiu (1965–1971) |
| Najważniejsze stanowiska | |
| Teatr Żydowski w Warszawie | aktor i reżyser (1971–1991), główny reżyser (1996–1997) |
| Operetka Wrocławska | dyrektor artystyczny (1990–1993) |
| Operetka/Teatr Muzyczny Warszawa | dyrektor naczelny i artystyczny (1992–1994), zmiana formuły na „ROMA” |
| Inne | główny reżyser Opery Wrocławskiej; starszy wykładowca Akademii Muzycznej we Wrocławiu; dyrektor artystyczny Festiwalu im. Anny German (2001–2007) |
| Dorobek | |
| Reżyseria | ponad 100 realizacji reżyserskich |
| Film i TV | wiele ról filmowych i telewizyjnych |
Jan Szurmiej był postacią związaną z teatrem i estradą. Jako aktor i reżyser prowadził sceny muzyczne i dramatyczne, a także zajmował się choreografią i inscenizacją. Przez dekady powiązany był z ważnymi instytucjami kulturalnymi w Polsce.
Życiorys i wykształcenie
W latach 50. uczęszczał do Szkoły Baletowej przy Operze Wrocławskiej, co rozpoczęło jego związek ze sceną. W okresie 1965–1971 działał w Teatrze Pantomimy Gest we Wrocławiu. W 1976 roku zdał egzamin eksternistyczny dla aktorów dramatu w Warszawie, co formalnie potwierdziło jego kwalifikacje aktorskie.
Kariera teatralna i funkcje kierownicze
W latach 1971–1991 był związany z Teatrem Żydowskim w Warszawie jako aktor i reżyser. W kolejnych dekadach pełnił szereg funkcji kierowniczych: od 1990 do 1993 był dyrektorem artystycznym Teatru Muzycznego Operetki Wrocławskiej, a w latach 1992–1994 sprawował obowiązki dyrektora naczelnego i artystycznego Operetki Warszawskiej, zmieniając jej formułę i powracając do przedwojennej nazwy „ROMA”.
Był też głównym reżyserem Opery Wrocławskiej oraz starszym wykładowcą Akademii Muzycznej we Wrocławiu. W 1996–2000 kierował Stowarzyszeniem Niezależnych Autorów Radiowych i Telewizyjnych SNART. W 2001 roku zainicjował Festiwal im. Anny German w Zielonej Górze i pełnił funkcję jego dyrektora artystycznego do 2007 roku.
Od marca 2020 roku aż do śmierci był dyrektorem artystycznym Teatru Polskiego we Wrocławiu. W całym dorobku miał ponad sto realizacji reżyserskich.
Działalność filmowa i telewizyjna
Szurmiej zagrał w licznych filmach i serialach. W filmie Austeria (1982) wystąpił jako Kantor syn Kantora. W innych produkcjach pojawił się m.in. w Królewskich snach (1988) jako błazen Olesko oraz w serialach i filmach telewizyjnych: Problemat profesora Czelawy (1985), Blisko, coraz bliżej (1982–1986). W 1994 roku wystąpił w Pannie z mokrą głową i w Szulerze.
Życie prywatne i pochówek
Był synem Szymona Szurmieja (1923–2014), aktora, reżysera i dyrektora Teatru Żydowskiego w Warszawie, oraz Aidy z domu Szaszkiny (1925–2005), rosyjskiej tancerki i choreografki. Miał troje rodzeństwa: Lenę (ur. 1947), Małgorzatę Szurmiej-Krauze (1951–2016) i Dawida (ur. 1985). Jego dziećmi są aktorka Joanna Szurmiej-Rzączyńska (ur. 1975) oraz Jakub Szurmiej (ur. 1979), Dyrektor Kanałów Filmowych – Platforma NC+ w ITI Neovision.
Zmarł 3 czerwca 2024 we Wrocławiu. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Odznaczenia i wyróżnienia
W ciągu kariery otrzymał kilka odznaczeń państwowych i resortowych. Do najważniejszych należą: Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2005), Złoty Krzyż Zasługi (1985) oraz medale „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – srebrny w 2018 i złoty w 2023.
