Miasto w skale Hiszpania – poznaj niezwykłe Setenil de las Bodegas

Setenil de las Bodegas to andaluzyjskie miasteczko, którego zabudowania wkomponowano bezpośrednio w skalne ściany kanionu rzeki Rio Trejo. Część domów nie ma dachów, a ich funkcję pełnią masywne nawisy skalne. Ta niezwykła architektura przyciąga turystów z całego świata. W naszym artykule znajdziesz informacje o historii, najciekawszych uliczkach i kulinarnych specjałach tego wyjątkowego miejsca.

Gdzie leży Setenil de las Bodegas i jak do niego dotrzeć?

Miasteczko położone jest w prowincji Kadyks, w sercu Andaluzji, zaledwie 18 km od słynnej Rondy. Rozciąga się wzdłuż głębokiego wąwozu rzeki Rio Trejo, na wysokości około 640 m n.p.m. Jego powierzchnia to 82 km², a liczba stałych mieszkańców oscyluje wokół trzech tysięcy.

Leży ono na trasie Ruta de los Pueblos Blancos, czyli Szlaku Białych Miast Andaluzji, pomiędzy Malagą a Sewillą. Dojazd własnym samochodem z Malagi zajmuje około półtorej godziny, natomiast podróż z Sewilli jest o około kwadrans dłuższa. Wypożyczenie auta na tydzień poza szczytem sezonu to koszt poniżej 200 euro.

Choć istnieją połączenia autobusowe z Malagi, podróż trwa wówczas ponad trzy godziny i jest dość uciążliwa. Pociągiem można dotrzeć z miejscowości Antequera-Santa Ana. Planując przyjazd, należy szukać bezpłatnych miejsc parkingowych przy wjeździe do miasta, ponieważ do jego wąskich uliczek obowiązuje zakaz wjazdu dla turystów, a jego złamanie grozi mandatem.

Dlaczego domy w skale budzą taką fascynację?

Fenomen Setenil de las Bodegas polega na organicznym wkomponowaniu budynków w naturalne jaskinie i nawisy skalne. Wiele domostw nie posiada tradycyjnego dachu, ponieważ jego funkcję przejmuje masywna, wielotonowa skała. Ten typ budownictwa pozwalał dawnym osadnikom wykorzystywać naturalne ukształtowanie terenu jako schronienie przed wrogami i żywiołami.

Wąskie uliczki, w niektórych miejscach nieprzekraczające dwóch metrów szerokości, przeciskają się pod urwiskami skalnymi, które dla wielu domów stanowią jedyny dach.

Jak wygląda życie pod skalnym dachem?

Mieszkańcy przyzwyczaili się do specyfiki swoich domów. Brak konieczności konserwacji dachu to wyraźna zaleta. Architektura ta zapewnia także naturalną izolację termiczną – latem w głębiej położonych pomieszczeniach panuje przyjemny chłód, a temperatura jest nawet o 10 stopni niższa niż na zewnątrz. Wilgotność powietrza jest tam również wyższa.

Wadą jest jednak ograniczony dostęp światła dziennego. Część pokoi, zwłaszcza tych wykutych głębiej, w ogóle nie ma okien. Ciasna zabudowa między skalnymi ścianami blokuje też cyrkulację powietrza, co w upalne dni bywa odczuwalne. Mimo to, surowe wnętrza o skalistych ścianach mają niepowtarzalny urok, który doceniają szukający noclegu turyści.

Calle Cuevas de la Sol

To bez wątpienia najczęściej fotografowana ulica w całej Hiszpanii. Nazywana jest „ulicą słońca”, ponieważ jej jasna strona w ciągu dnia jest dobrze oświetlona. Znajdują się tu liczne bary, restauracje i sklepiki z pamiątkami, a nad głowami przechodniów wisi monumentalna skalna półka, idealnie łącząca się z białymi fasadami domów.

Calle Cuevas de la Sombra

Po przeciwnej stronie rzeki biegnie jej siostrzana ulica cienia. Jest ona węższa i bardziej stonowana, a promienie słoneczne praktycznie tu nie docierają. To właśnie tutaj znajduje się słynna formacja skalna Roca sobre Calle Cuevas de la Sombra, która robi piorunujące wrażenie, zwłaszcza gdy między domami przeciska się samochód, zmuszając pieszych do przyciśnięcia się do muru.

Jakie zabytki i punkty widokowe warto zobaczyć?

Poza podziwianiem skalnej architektury, miasteczko oferuje kilka konkretnych atrakcji historycznych. Spacerując po stromych uliczkach, łatwo natknąć się na ślady burzliwej przeszłości regionu.

Torreón del Homenaje – zamek Maurów

Górujące nad miastem ruiny zamku z przełomu XII i XIII wieku to pamiątka po obecności muzułmanów na tych terenach. Do dziś zachowała się tylko jedna z ogromnych wież obronnych oraz fragmenty murów. Jest to nie tylko ciekawy obiekt historyczny, ale przede wszystkim doskonały punkt widokowy na okoliczne gaje oliwne i dachy domów.

Wejście na teren ruin pozwala wyobrazić sobie strategiczne znaczenie tego miejsca podczas rekonkwisty. Zamek stanowił ostatni bastion Maurów, który oparł się wielu atakom wojsk chrześcijańskich, zanim ostatecznie skapitulował w 1484 roku.

Kościół Nuestra Señora de la Encarnación

Ten XVI-wieczny kościół reprezentuje styl gotycki i jest jedynym budynkiem w mieście, który nie został pobielony wapnem. Jego surowa fasada wyróżnia się na tle innych budowli. Bilet wstępu do przykościelnego muzeum diecezjalnego wraz z audioprzewodnikiem kosztuje 7 euro. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na rzeźbione kolumny i oryginalne sklepienia w kaplicach.

Mirador del Carmen i inne punkty widokowe

Aby dotrzeć na Mirador del Carmen, trzeba pokonać 93 dość strome schody, ale widok wynagradza wszelki wysiłek. Rozciąga się stamtąd przepiękna panorama na miasto, zamek i jeden z klifów. To idealne miejsce na pamiątkowe zdjęcie z charakterystycznym napisem „SETENIL” w tle.

W okolicy nie brakuje też innych miejsc do podziwiania krajobrazu. Polecamy Mirador El Lizón z widokiem na niekończące się gaje oliwne czy Mirador Balcón de Setenil, nazywany też punktem zakochanych. Z kolei z ulicy San Sebastian widać zielone ogrody i gaje urządzone na skalnych dachach budynków.

Co kryje się za nazwą Setenil de las Bodegas?

Sama nazwa miasteczka jest esencją jego historii. Jej pierwszy człon odnosi się do wyjątkowo trudnego podboju tych ziem. Długi i wyczerpujący opór Maurów został przełamany przez chrześcijan dopiero za siódmym podejściem.

Chrześcijanie wielokrotnie próbowali odbić miasto z rąk muzułmanów, co udało się dopiero za siódmym podejściem – to echo wydarzeń zachowało się w łacińskim wyrażeniu „septem nihil”, czyli „siedem razy nic”.

„Siedem razy nic” i piwnice na wino

Po udanej rekonkwiście w 1484 roku, miasto zaczęło dynamicznie się rozwijać. Okoliczne tereny obsadzono winoroślą, a produkowane tu wino zyskało sławę w całym regionie. Druga część nazwy – bodegas – oznacza po hiszpańsku „piwnice na wino” i bezpośrednio odwołuje się do tego bogatego okresu w dziejach Setenil.

Niestety, pod koniec XIX wieku epidemia mszycy zniszczyła większość upraw winorośli. Od tego czasu mieszkańcy przestawili się głównie na uprawę oliwek. Dziś krajobraz wokół miasta zdominowany jest przez rozległe gaje oliwne, a tutejsza oliwa z oliwek uchodzi za jeden z najcenniejszych produktów rolnych w Andaluzji.

O dawnej sławie winiarskiej przypomina dziś jedynie lokalne wino Principe Alfonso. Jest ono wciąż produkowane w niewielkich ilościach i stanowi cenną pamiątkę po czasach, gdy piwnice w skałach służyły do przechowywania beczek z trunkami.

Czego spróbować podczas wizyty?

Setenil de las Bodegas słynie z bogatej kuchni, w której główną rolę grają wyroby wieprzowe i oliwa z oliwek. Uważa się, że to właśnie tutaj powstaje najlepsze chorizo w regionie. Miejscowa wieprzowina, dojrzewająca w specyficznym mikroklimacie skalnych piwnic, ma wyjątkowy smak i aromat.

W lokalnych barach i restauracjach, zwłaszcza przy ulicach Calle Cuevas de la Sol i Calle Cuevas de la Sombra, warto zwrócić uwagę na kilka andaluzyjskich specjałów:

• chorizo i morcilla – pikantna kiełbasa i kaszanka, podawane na zimno lub smażone,
• jamón ibérico – tradycyjna szynka iberyjska, serwowana z pieczywem i świeżą oliwą,
• queso de cabra – dojrzały kozi ser, często łączony z miodem lub pomidorami,
• tortilla de patatas – klasyczny omlet ziemniaczany z papryką i ziołami,
• salmorejo – gęsty, kremowy chłodnik z pomidorów, idealny na upalne dni.

Na deser koniecznie trzeba spróbować lokalnych miodów i słodkich marmolad z pomarańczy lub czerwonych owoców. Ceny dań są przystępne – za talerz aromatycznej zupy czosnkowej z grzankami i chorizo w restauracji przy głównym placu zapłacisz około 6 euro.