Dworek Lucy z Rancza – gdzie się znajduje i jak wygląda?

Dworek Lucy Wilskiej z serialu „Ranczo” zlokalizowany jest we wsi Sokule, w gminie Wiskitki, niedaleko Żyrardowa. To parterowy, ceglany budynek z mieszkalnym poddaszem, do którego wiedzie malownicza aleja kasztanowa. Powstały w pierwszej połowie XVIII wieku obiekt stanowi obecnie własność prywatną i nie jest dostępny dla turystów. Zapraszamy do lektury, by poznać ciekawą historię tego miejsca i jego związek z kinematografią.

Gdzie znajduje się dworek Lucy z Rancza?

Wielu fanów serialu jest przekonanych, że dworek ten wchodzi w skład zabudowy Jeruzala – miejscowości, w której kręcono większość scen. Rzeczywistość jest jednak inna. Prawdziwy dom serialowej Amerykanki oddalony jest od Jeruzala aż o 130 kilometrów i leży w zupełnie innym powiecie. Jeruzal stał się zresztą celem wycieczek za sprawą słynnej ławeczki przed sklepem, kościoła czy plebanii, ale żadna z tych atrakcji nie obejmuje dworu.

Poszukując dworku Lucy, należy udać się do wsi Sokule w gminie Wiskitki, na terenie powiatu żyrardowskiego. To stosunkowo mała miejscowość, w której kryje się ten zabytkowy obiekt – ukryty za starodrzewiem, przy alei kasztanowców. Budynek wzniesiono w pierwszej połowie XVIII stulecia i od tego czasu przez dziesięciolecia przechodził z rąk do rąk różnych rodzin ziemiańskich.

Choć serial ruszył we wsi Jeruzal, dworek Lucy oddalony jest od niej o około 130 kilometrów – leży w Sokulach pod Żyrardowem.

Nawet znając dokładny adres, trzeba pamiętać, że miejscówka ta jest niedostępna do zwiedzania. W ostatnich dekadach przeszła gruntowny remont, a obecny właściciel nie udostępnia wnętrz ani terenu wokół. Wciąż jednak można podziwiać bryłę budynku z zewnątrz, a przy odrobinie szczęścia zobaczyć także charakterystyczną aleję prowadzącą do portyku.

Jak zmieniała się historia dworku przez wieki?

Szlachecki dwór w Sokulach ma naprawdę bogatą metrykę. Od 1783 roku stanowił własność wojewody trockiego Andrzeja Ogińskiego, potem trafiał w ręce kolejnych rodów ziemiańskich. Dzieje posiadłości odzwierciedlają złożoną historię Mazowsza, a każda epoka odcisnęła na niej swoje piętno.

W XIX wieku majątek przejęła rodzina Lubieńskich, a następnie Sobańskich. Na początku XX stulecia, pod koniec lat 20., nowym właścicielem został Józef Gutkowski. Pozostawał on zarządcą aż do wybuchu II wojny światowej. Poniższe zestawienie pozwala prześledzić najważniejsze zmiany własnościowe:

Wojenne losy i powojenne zmiany

Czas działań zbrojnych przyniósł dworowi nową rolę. W jego murach schronienie znajdowali żołnierze Armii Krajowej. Nie ma szczegółowych informacji na temat lokalizacji ich kryjówek, jednak fakt ten podkreśla znaczenie budynku w lokalnej historii konspiracji. Po wojnie majątek nie został znacjonalizowany, co było rzadkością na tamtych terenach.

Córka przedwojennego właściciela, już jako zamężna Siemiątkowska, opiekowała się posiadłością jeszcze przez wiele lat. W 1988 roku obiekt sprzedano w prywatne ręce. Nowy nabywca przeprowadził gruntowną modernizację, usunął szpetne dobudówki, a przedsionek zastąpił portykiem z toskańskimi kolumnami. To właśnie ta odsłona architektoniczna trafiła na plan serialu „Ranczo”.

W jakich produkcjach filmowych pojawił się dworek?

Choć to głównie „Ranczo” przyniosło mu ogromną rozpoznawalność, dworek w Sokulach ma znacznie dłuższy filmowy rodowód. Jego wnętrza i elewacje posłużyły jako tło dla dwóch kultowych adaptacji polskiej literatury oraz jednej współczesnej komedii. Dla filmowców był on niezwykle wdzięczną lokacją – autentyczną i pozbawioną śladów nowoczesności po remoncie.

Dworek w Sokulach jako jedyny zagrał dom Niechciców w „Nocach i dniach” i dom Lucy Wilskiej w „Ranczu”.

„Noce i dnie” – dom Barbary i Bogumiła Niechciców

Zanim zagościła tam Lucy Wilska, ten sam budynek posłużył za Serbinów – pierwszą małżeńską siedzibę bohaterów powieści Marii Dąbrowskiej. Zdjęcia do filmu i serialu „Noce i dnie” kręcono w latach 70., a dworek wcielił się wówczas w dwór w Krępie. Ekipa Jerzego Antczaka wykorzystała zarówno wnętrza, jak i park otaczający posiadłość. To właśnie tam Barbara i Bogumił Niechcicowie przeżywali swoje wzloty i upadki w pierwszym okresie wspólnego życia.

„Ranczo” – dom Lucy Wilskiej i Kusego

W serialu Wojciecha Adamczyka dworek pojawił się już po remoncie, który przywrócił mu dawną świetność. Lucy odziedziczyła go po swojej prababci i krok po kroku uczyniła z niego serce Wilkowyj. W scenariuszu to właśnie ten zrujnowany początkowo budynek stał się miejscem, gdzie Amerykanka odnalazła nowy dom, a później zamieszkała tam z Kusym, córeczką Dorotką i Kingą. W serialu pokazano zarówno sypialnie i salon, jak i ogród, w którym nie brakowało humorystycznych scen.

„Skołowani” – jeszcze jedna rola

Dworek „zagrał” również w komedii „Skołowani” w reżyserii Jana Macierewicza. Tym razem był filmowym dworem w Ożarowie. Choć obraz ten nie zdobył takiej sławy jak poprzednie tytuły, to dołożył kolejną warstwę do kinematograficznej biografii sokulskiego obiektu. Dla posiadłości jest to dowód na to, że jej architektura doskonale sprawdza się w rozmaitych konwencjach.

Jak wygląda dworek Lucy z zewnątrz?

Bryła dworku to przykład stylu klasycystycznego z nutą tradycji ziemiańskich. Wyremontowany obiekt zachwyca proporcjami i detalami, które świetnie pamiętamy z ekranu. Jest to parterowy budynek z cegły, z mieszkalnym poddaszem i charakterystycznym portykiem od frontu.

Od strony wejścia uwagę przykuwają przede wszystkim toskańskie kolumny, które nadały mu lekkości po usunięciu wcześniejszych, niewyszukanych dobudówek. W ostatnim czasie konserwatorskim elewacje odzyskały jasny, stonowany kolor, co dodatkowo podkreśla klasyczne linie budowli.

Architektura i charakterystyczne elementy

Współczesny wygląd dworu to połączenie dbałości o detale historyczne z wygodą mieszkalną. Do najbardziej rozpoznawalnych cech dworku należą:

• parterowa konstrukcja z cegły, typowa dla osiemnastowiecznego Mazowsza,
• mieszkalne poddasze z lukarnami doświetlającymi pokoje na piętrze,
• portyk oparty na czterech toskańskich kolumnach, dobudowany po 1988 roku,
• symetrycznie rozplanowana fasada z wejściem głównym pośrodku.

Wnętrza, choć niedostępne, miały – według wspomnień filmowców – służyć za przykład udanego mariażu klasycystycznych form z elementami stylu zakopiańskiego. To właśnie ta dwoista natura sprawiła, że reżyserzy chętnie wykorzystywali przestrzeń jako tło dla zupełnie różnych opowieści.

Otoczenie i aleja kasztanowa

Do dworku wiedzie efektowna aleja obsadzona kasztanowcami, która stanowi nieodłączny element krajobrazu całej posiadłości. Szpaler starych drzew nadaje miejscu romantyczny, staropolski charakter i był wielokrotnie pokazywany w serialu – szczególnie w scenach przyjazdów i spacerów Lucy. Zaraz za aleją rozpościera się zadbany park z pojedynczymi starodrzewami, choć jego część pozostaje w rękach prywatnych i nie jest ogólnodostępna.

Czy można zwiedzić dworek z Rancza?

Niestety dla fanów serialu – dworek w Sokulach jest własnością prywatną i nie został udostępniony do zwiedzania. Oznacza to, że wejście na teren posesji i oglądanie wnętrz nie są możliwe bez zgody właściciela. Nie odbywają się tam żadne dni otwarte ani zorganizowane wycieczki.

Mimo to okolice Żyrardowa oferują inne atrakcje dla miłośników historii i architektury. W pobliskich Wiskitkach można zwiedzić stary cmentarz żydowski, a w Sochaczewie Muzeum Kolei Wąskotorowej. Stamtąd zabytkowym pociągiem retro można wybrać się na wycieczkę do Puszczy Kampinoskiej. Dla fanów kinematografii pozostaje zaś możliwość obejrzenia dworku z daleka – choćby zza ogrodzenia – i sfotografowania słynnej alei kasztanowców, która po sezonie kwitnienia wygląda szczególnie malowniczo.